Polska ustawa o ochronie osób informujących o nieprawidłowościach

Podobnie jak wszystkie inne państwa członkowskie Unii Europejskiej Polska jest zobowiązana do transpozycji unijnej dyrektywy w sprawie ochrony osób informujących o nieprawidłowościach do prawa krajowego poprzez odpowiednią ustawę. Dyrektywa UE zobowiązuje firmy zatrudniające co najmniej 50 osób do udostępnienia kanału na potrzeby zgłaszania wszelkiego rodzaju nieprawidłowości, a także zakazuje działań odwetowych wobec dokonujących tego rodzaju zgłoszeń. Termin transpozycji dyrektywy upłynął 17 grudnia 2021 r., a Polska go nie dotrzymała.

Jaki jest aktualny stan przepisów dotyczących ochrony osób informujących o nieprawidłowościach w Polsce?

Obecnie w Polsce nie ma odrębnej ustawy o ochronie osób informujących o nieprawidłowościach, natomiast obowiązuje mozaika przepisów, które umożliwiają zgłaszanie niektórych rodzajów nieprawidłowości wewnętrznie oraz organom kontrolnym. Jeśli chodzi o transpozycję unijnej dyrektywy, to w październiku 2021 r. Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej opublikowało projekt ustawy o ochronie osób zgłaszających naruszenia prawa.  Projekt wciąż nie został przyjęty przez parlament. 15 grudnia 2021 r. przedstawiciel rządu poinformował, że propozycja przepisów zostanie przedstawiona zarówno Komisji Europejskiej, jak i Komitetowi Stałemu Rady Ministrów w I kwartale 2022 r.

Zgodnie z bieżącym projektem ustawy podmioty z sektora prywatnego zatrudniające od 50 do 249 pracowników będą musiały dostosować się do nowych przepisów do 17 grudnia 2023 r. Organizacje zatrudniające co najmniej 250 osób będą zobowiązane do uwzględnienia nowego prawa w swojej działalności – w szczególności w zakresie udostępnienia wewnętrznego kanału zgłaszania – w ciągu dwóch tygodni od wejścia w życie ustawy.

Co robić w oczekiwaniu na polską ustawę o ochronie osób informujących o nieprawidłowościach?

Biorąc pod uwagę bardzo krótkie ramy czasowe pozostawione większym organizacjom na uwzględnienie wymogów przyszłej polskiej ustawy o ochronie osób informujących o nieprawidłowościach, organizacje te powinny już teraz dokonać przeglądu i przygotować wewnętrzne procesy pod kątem zgodności z nowymi przepisami. Ponieważ projekt ustawy w dużej mierze odzwierciedla podstawowe założenia dyrektywy UE, dobrym punktem wyjścia będzie spełnienie wymogów minimalnych dyrektywy, które będą obowiązywać we wszystkich państwach członkowskich i we wszystkich organizacjach zatrudniających powyżej 50 pracowników. Zalecamy organizacjom zapoznanie się z siedmioma wymaganiami minimalnymi (patrz niżej) oraz zidentyfikowanie rozwiązań, które mogą pomóc w ich spełnieniu.

  1. Wymagane jest ustanowienie bezpiecznego kanału przyjmowania zgłoszeń od osób informujących o nieprawidłowościach.
  2. Potwierdzenie otrzymania zgłoszenia musi zostać przekazane osobie informującej o nieprawidłowościach w terminie do siedmiu dni.
  3. Należy wyznaczyć bezstronną osobę lub dział na potrzeby rozpatrywania zgłoszeń.
  4. Wymagane jest ewidencjonowanie każdego otrzymanego zgłoszenia zgodnie z wymogami zachowania poufności.
  5. Zgłoszenie musi zostać rozpatrzone z zachowaniem zasad najwyższej staranności przez wyznaczoną osobę lub wyznaczony dział.
  6. Informację zwrotną dotyczącą wyników rozpatrzenia zgłoszenia należy przekazać osobie informującej o nieprawidłowościach w ciągu trzech miesięcy.
  7. Przetwarzanie danych osobowych musi odbywać się zgodnie z wymogami RODO.

Zarezerwuj prezentację lub dowiedzieć się więcej

Twoja wiadomość została pomyślnie wysłana. Skontaktujemy się z Tobą tak szybko, jak to możliwe.

There seems to be some problem when sending your message. Try again soon.